Konu Başlıkları Gizle
Herkese merhaba, VA panelli ekranlarda ya da OLED gibi cihazlarda sıkça rastlanan değişken tazeleme hızı (VRR) titremesi (flicker) rahatsız edici bir durumdur. Kendi yaşadığım sorunu uzun uğraşlar sonucu çözmeyi başardım, şimdi de herkesle bunu paylaşmak istiyorum. Öncelikle sorunun neye benzediğine bir bakalım.
İlk karşılaştığımda oynadığım oyundan kaynaklı olduğunu düşünerek yine burada bir konu açmıştım. Araştırdıkça sebebinin oyun olmadığını öğrendim.
Bu kendi kaydettiğim problemdi:
VRR parlaklık titremesi, görüntüde ani değişiklikler olarak ortaya çıkar ve genellikle yükleme ekranları, oyun menüleri veya kare hızları çok hızlı dalgalandığında fark edilir. VRR teknolojisi ile farklı ekran paneli tiplerinin donanımsal özellikleri arasındaki etkileşimden kaynaklanan karmaşık bir sorundur.
Kullandığım kablolar Paugge fiber 2.1 HDMI, Paugge HDMI 2.1, Codegen HDMI 2.1.
Benim durumumdaki ayarları destekleyebilecek kabloların hepsi HDMI 2.1'di fakat yaptığım testlerde her kablonun bahsettikleri 48Gbps değerini taşıyamadığını farkettim.
Ortamdaki gürültüyü ölçmenizin kolay bir yolu yok ancak ekran duvara monte ise duvar içinden geçen elektrik hattı az da olsa etki edebiliyor.
Ben bu şekilde bir ferrit halkası kullanarak önlem almaya çalıştım fakat birazdan bahsedeceğim nedenlerden dolayı bunu kullanmıyorum. Kablonun halkanın içinden attığı tur ne kadar fazla ise o kadar etki edecektir. Boyutu o yüzden mühim.
CRU Yazılımı
Kutu içinde işaretlemiş olduğum kısımlara tıklayarak ayar ekranına ulaşın.
Bu programda görüntü çıkışlarını en ince ayrıntısına kadar ayarlayabiliyoruz. İlk olarak kablomuzun taşıyabildiği maksimum FRL değeri bulmalıyız.
Yaptığım araştırmalarda 4K 120Hz ve 10 bit HDR görüntünün yaklaşık 30Gbps taşıyabilen bir kabloya ihtiyaç duyduğunu buldum. Ben de CRU'daki değerlerimi 32 Gbps olarak ayarladım. Durumumdan bağımsız olarak bazen HDR renklerinde bozulma oluyordu ve bu değeri 32 Gbps olarak sabitledikten sonra tekrar yaşamadım. Bu değerde en kısa kablonun en iyi sonucu verdiğini farkettim. O Yüzden ferrit boğumlu uzun kabloyu kullanmıyorum.
Sonrasında VRR (Variable refresh rate) aralığı değerinde deneme yanılma yöntemi ile bulacağız.
- İlk olarak VRR değerinin maksimum değerini azaltarak başlayalım. 120Hz bir ekran kullanıyorsanız örneğin 100 gibi bir değer ile başlayabilirsiniz. Unutmayın ki maksimuma yazdığınız değer ile ekranınızın tazeleme hızını sınırlamalısınız. Yani 100 değeri ile deneme yapacaksanız Windows görüntü ayarlarından ya da Nvidia denetim masası çözünürlük ayarlarından ekranınızı 100Hz'e ayarlamalısınız.
- İkinci olarak FreeSync aralığını değiştireceğiz. Minimum değeri yükseltmek ve maksimum değeri alçaltmak iyi olacaktır. Bu değerleri ayarlarken oynayacağınız oyunda sisteminizin verebileceği kare sayısı ortalaması mühim. Çünkü bu problem ani FPS düşüşlerinde ortaya çıkar ve ciddi FPS düşüşlerinde bu programdan ne kadar ayar yaparsanız yapın maalesef bu sorunu tamamen engelleyemeceksiniz. O yüzden yazacağımız değerleri sistemimizin minimum değerleri arasında girmeliyiz. Benim durumumda God of War Ragnarok oyununda yaptığım testlerde 60-100 aralığı hem benim için yeterliydi, hem de maksimum FPS'yi 100 olarak sabitleyerek sistemin gürültülü çalışmasını engelledim. Benim kullandığım değerler sizde işe yaramayabilir, o yüzden deneme yanılma yöntemi ile kendinize uygun değerleri bulmalısınız.
- Daha sonra pencereleri onaylayarak kapayın, yazılımın yanında gelen restart64 dosyasını kullanarak grafik sürücünüzü yeniden başlatın. Eğer siyah ekran ya da bozuk bir görüntü elde ederseniz F8 tuşuna basarak ayarları geri çevirebilirsiniz. Bir ihtimal F8 de işe yaramazsa bilgisayarınızı yeniden başlatmanız gerekebilir.
Bu arada Nvidia denetim masası ayarlarına bir göz atalım. Deneme yaparken bu ayarların doğru olduğundan emin olun. Mühim ayarlar şunlar;
Güç yönetimi modu
Maksimum kare hızı
Monitör teknolojisi
Düşey senkronizasyon
Düşük gecikme oranı (Gsync ve Vsync aynı anda kullanacağımızdan gecikme değerini olabildiğince düşürecektir.)
Sonrasında oyun içi ayarlara bakalım
Oyun ayarlarından Vsync aktif ve maksimum kare sayısını kapalı olarak değiştirin. Kendiniz için doğru ayarı bulduktan sonra kare sayınızı isterseniz limitleyebilirsiniz.
Benim bahsedebileceğim bu kadar. Umarım benim gibi takıntılı birilerine yardım edebilirim. Eğer işinize yararsa ne mutlu bana.
İlk karşılaştığımda oynadığım oyundan kaynaklı olduğunu düşünerek yine burada bir konu açmıştım. Araştırdıkça sebebinin oyun olmadığını öğrendim.
Bu kendi kaydettiğim problemdi:
Peki bu sorunun sebebi nedir?
VRR parlaklık titremesi, görüntüde ani değişiklikler olarak ortaya çıkar ve genellikle yükleme ekranları, oyun menüleri veya kare hızları çok hızlı dalgalandığında fark edilir. VRR teknolojisi ile farklı ekran paneli tiplerinin donanımsal özellikleri arasındaki etkileşimden kaynaklanan karmaşık bir sorundur.
Nasıl çözülür?
1) Kablo kalitenizi ve ortamdaki elektromanyetik gürültüyü kontrol edin.
Kablo kaliteniz ve sertifikası çok önemli, 3 tane farklı kablo ile ayrı ayrı test yaptım, sorunu tamamen çözmeyi başaramadım fakat üç kablonun da hatayı tekrarlama karakteristiği farklıydı..Kullandığım kablolar Paugge fiber 2.1 HDMI, Paugge HDMI 2.1, Codegen HDMI 2.1.
Benim durumumdaki ayarları destekleyebilecek kabloların hepsi HDMI 2.1'di fakat yaptığım testlerde her kablonun bahsettikleri 48Gbps değerini taşıyamadığını farkettim.
Ortamdaki gürültüyü ölçmenizin kolay bir yolu yok ancak ekran duvara monte ise duvar içinden geçen elektrik hattı az da olsa etki edebiliyor.
Ben bu şekilde bir ferrit halkası kullanarak önlem almaya çalıştım fakat birazdan bahsedeceğim nedenlerden dolayı bunu kullanmıyorum. Kablonun halkanın içinden attığı tur ne kadar fazla ise o kadar etki edecektir. Boyutu o yüzden mühim.
2) Maksimum Kare Sayınızı Düşürün
Ekranınızın görüntüleyebileceği değerin üç eksilmiş hali bazı durumlarda VRR titremesini azaltabiliyor. Fakat zaten benim gibi vsync ve gsync birlikte kullanıyorsanız sisteminiz bu değeri otomatik olarak ayarlamıştır. Örneğin 144Hz monitörünüzde 138 fps sabit oynuyorsanız sebebi budur. 120 Hz ekranda 117 fps maksimum olarak ayarlayabilirsiniz.3) CRU Kullanımı
Hayat kurtaran bu programı kullanmak biraz uzmanlık gerektiriyor ve donanımınıza zarar verme riski taşıyabiliyor olabilir, kullanırken dikkatli olmalısınız.CRU Yazılımı
Kutu içinde işaretlemiş olduğum kısımlara tıklayarak ayar ekranına ulaşın.
Bu programda görüntü çıkışlarını en ince ayrıntısına kadar ayarlayabiliyoruz. İlk olarak kablomuzun taşıyabildiği maksimum FRL değeri bulmalıyız.
Yaptığım araştırmalarda 4K 120Hz ve 10 bit HDR görüntünün yaklaşık 30Gbps taşıyabilen bir kabloya ihtiyaç duyduğunu buldum. Ben de CRU'daki değerlerimi 32 Gbps olarak ayarladım. Durumumdan bağımsız olarak bazen HDR renklerinde bozulma oluyordu ve bu değeri 32 Gbps olarak sabitledikten sonra tekrar yaşamadım. Bu değerde en kısa kablonun en iyi sonucu verdiğini farkettim. O Yüzden ferrit boğumlu uzun kabloyu kullanmıyorum.
Sonrasında VRR (Variable refresh rate) aralığı değerinde deneme yanılma yöntemi ile bulacağız.
- İlk olarak VRR değerinin maksimum değerini azaltarak başlayalım. 120Hz bir ekran kullanıyorsanız örneğin 100 gibi bir değer ile başlayabilirsiniz. Unutmayın ki maksimuma yazdığınız değer ile ekranınızın tazeleme hızını sınırlamalısınız. Yani 100 değeri ile deneme yapacaksanız Windows görüntü ayarlarından ya da Nvidia denetim masası çözünürlük ayarlarından ekranınızı 100Hz'e ayarlamalısınız.
- İkinci olarak FreeSync aralığını değiştireceğiz. Minimum değeri yükseltmek ve maksimum değeri alçaltmak iyi olacaktır. Bu değerleri ayarlarken oynayacağınız oyunda sisteminizin verebileceği kare sayısı ortalaması mühim. Çünkü bu problem ani FPS düşüşlerinde ortaya çıkar ve ciddi FPS düşüşlerinde bu programdan ne kadar ayar yaparsanız yapın maalesef bu sorunu tamamen engelleyemeceksiniz. O yüzden yazacağımız değerleri sistemimizin minimum değerleri arasında girmeliyiz. Benim durumumda God of War Ragnarok oyununda yaptığım testlerde 60-100 aralığı hem benim için yeterliydi, hem de maksimum FPS'yi 100 olarak sabitleyerek sistemin gürültülü çalışmasını engelledim. Benim kullandığım değerler sizde işe yaramayabilir, o yüzden deneme yanılma yöntemi ile kendinize uygun değerleri bulmalısınız.
- Daha sonra pencereleri onaylayarak kapayın, yazılımın yanında gelen restart64 dosyasını kullanarak grafik sürücünüzü yeniden başlatın. Eğer siyah ekran ya da bozuk bir görüntü elde ederseniz F8 tuşuna basarak ayarları geri çevirebilirsiniz. Bir ihtimal F8 de işe yaramazsa bilgisayarınızı yeniden başlatmanız gerekebilir.
Bu arada Nvidia denetim masası ayarlarına bir göz atalım. Deneme yaparken bu ayarların doğru olduğundan emin olun. Mühim ayarlar şunlar;
Güç yönetimi modu
Maksimum kare hızı
Monitör teknolojisi
Düşey senkronizasyon
Düşük gecikme oranı (Gsync ve Vsync aynı anda kullanacağımızdan gecikme değerini olabildiğince düşürecektir.)
Sonrasında oyun içi ayarlara bakalım
Oyun ayarlarından Vsync aktif ve maksimum kare sayısını kapalı olarak değiştirin. Kendiniz için doğru ayarı bulduktan sonra kare sayınızı isterseniz limitleyebilirsiniz.
Benim bahsedebileceğim bu kadar. Umarım benim gibi takıntılı birilerine yardım edebilirim. Eğer işinize yararsa ne mutlu bana.
